Người canh giấc ngủ

Năm 1841, Hans Christian Andersen sáng tác ra một nhân vật đặt tên là Ole Lukøje, sau này được biết đến rộng rãi trong văn hóa dân gian phương Tây như một vị thần canh giấc ngủ cho trẻ em, với cái tên thân mật hơn là Sandman. Tôi biết đến nhân vật này nhờ xem bộ phim hoạt hình Rise of the Guardians (đã được dịch sang tiếng Việt là Sự Trỗi dậy của các Vệ thần). Vệ thần là các vị thần bảo vệ cho sự bình an và những niềm vui trong cuộc sống của trẻ em.

Khi chúng ta trở thành người lớn, chúng ta không còn tin vào truyện cổ tích, không còn tin vào các vị thần bảo hộ nữa. (Một số sẽ chuyển sang tin vào thần tài, thần lộc – vì họ cần tài lộc hơn là bình an.) Nhưng chúng ta có thể không nhận ra rằng chính chúng ta phải trở thành các vị thần trong cuộc đời của những người khác. Các Vệ thần. Chúng ta sẽ phải canh giấc ngủ cho nhau.

Tôi có mấy cô bạn gái thân. Thỉnh thoảng tôi sẽ nhân dịp họ mời hoặc tự mình kiếm cớ đến chơi và ngủ lại với họ. Vào những ngày hoàn toàn bình thường thôi, không phải là những khi đau khổ buồn rầu chuyện gì. Đã hơn một lần tôi ngủ thiếp đi khi bạn tôi vẫn còn thức. Có khi là giữa một bộ phim mà chúng tôi cùng xem. Có khi chỉ là tôi ngủ trước khi họ còn đọc sách hoặc làm gì đó trên mạng. Những khi nhớ lại về những ký ức ấy, tôi nhận ra là lòng tôi rất an bình vào cái khoảnh khắc ngay trước khi tôi chìm vào giấc ngủ, mơ màng thấy bạn mình vẫn ngồi đó trong ánh đèn màu vàng ấm áp. Tôi thích cái cảm giác khi nhớ lại những khoảnh khắc ấy. Từ trước khi biết đến vị thần canh giấc ngủ của phương Tây, tôi đã nhận ra là tôi có những người canh giấc ngủ cho mình như thế, khi mình đã không còn là một đứa trẻ có mẹ canh giấc cho. (Đó là những ngày hoàn toàn bình thường trong cuộc đời, còn khi tôi nằm viện chẳng hạn, đã có gia đình họ hàng thân thiết thay phiên nhau canh giấc cho tôi.)

Nhưng không phải cứ ai canh giấc ngủ cho ta thì ta cũng có cơ hội canh giấc ngủ cho họ. Và bản thân chúng ta cũng đi canh giấc ngủ cho những người có lẽ chẳng bao giờ canh giấc ngủ cho ta. Nhưng cuộc đời là vậy. Chúng ta trả ơn cuộc đời bằng cách tiếp tục cho đi. Chúng ta pay it forward. Hiện giờ tôi là người canh giấc ngủ cho con mèo. Con mèo lại không canh giấc ngủ cho tôi (nó toàn phá giấc ngủ của tôi). Nhưng nó đã từng là vị thần canh giấc ngủ cho em gái tôi. Em tôi bảo, nhiều khi nửa đêm giật mình tỉnh giấc vì một giấc mơ không lành nào đó, chỉ cần nhìn thấy Nimo đang cuộn tròn ngủ dưới chân là mọi nỗi sợ của nó tan biến hết, nó lại chìm vào giấc ngủ ngon.

Keith Ferrazzi có viết một cuốn sách là Who’s got your back, được dịch sang tiếng Việt là Ai che lưng cho bạn. Cuốn ấy tôi chưa đọc, nhưng đã từng đọc lướt qua cuốn Đừng bao giờ đi ăn một mình của tác giả này, nên cũng biết đại khái là tác giả viết về việc thiết lập những mối quan hệ xã hội chân tình để cuộc sống vững vàng hơn, sự nghiệp thành đạt hơn. Tôi nghĩ là cái tựa cuốn ấy được dịch rất hay, mặc dù trong ngôn ngữ thường ngày người Việt có lẽ ít dùng từ “che lưng”. Chúng ta hay nói “chống lưng” nhiều hơn. Theo cách hiểu thông dụng ngày nay, người có thể chống lưng cho bạn thường được hàm ý người phải có quyền lực, có thế lực (nghĩa gốc thì tôi không rõ).

Nhưng người che lưng cho bạn, người chống lưng cho bạn chưa chắc đã phải là người canh giấc ngủ cho bạn. Chúng ta ít nói về khái niệm người canh giấc ngủ, thậm chí có khi chẳng có cả cái khái niệm ấy, dù chúng ta vẫn canh giấc ngủ cho nhau. Những người yêu nhau canh giấc ngủ cho nhau. Những người thương nhau cũng canh giấc ngủ cho nhau (thương theo nghĩa của miền Bắc).

Ai là người canh giấc ngủ cho bạn? Bạn là người canh giấc ngủ cho ai? Hôm nay tôi vừa đi ăn tối với một người đã từng canh giấc ngủ cho tôi, nên mới ngồi viết ra những dòng này. Vào những giờ phút cuối cùng của một ngày (tính theo giờ Việt Nam) mà 125 năm trước đây có một người tên là Vincent đã qua đời trong cô đơn cùng cực. Mai sẽ là một ngày mới an lành và ấm áp hơn cho bạn và cho tôi. Chúc các bạn ngủ ngon!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s