Những cuộc đời lành lặn

Nhiều người chỉ trích Hillary Clinton là bà ấy quá giàu thì không thể thực sự hiểu được những vấn đề của tầng lớp lao động mà bà ấy lên tiếng muốn bảo vệ. Dù tuổi thơ của Hillary có chút vướng mắc trong gia đình nhưng với nhiều người, cuộc đời của bà về cơ bản là yên ổn, may mắn, thành đạt, và giàu có hơn rất rất nhiều người. Dĩ nhiên, không phải là Hillary không biết điều đó. Trong cuốn hồi ký Living History, bà có viết:

“Thỉnh thoảng chúng tôi đi trượt băng trên sông Des Plaines trong khi các ông bố sưởi ấm và chuyện trò bên đống lửa về các vấn đề thời sự, chính trị. Tuy nhiên, “cuộc chiến tranh lạnh” là một khái niệm mơ hồ đối với tôi và thế giới của tôi lúc ấy dường như vẫn an toàn và ổn định. Tôi không biết đứa trẻ nào có cha mẹ ly hôn và mãi đến khi học trung học, tôi mới biết ngoài chết già thì người ta có thể chết vì những thứ khác nữa. Tôi nhận thấy tình trạng được bảo bọc chở che yên bình này tạo nên những nhận thức ngây thơ, nhưng đây là điều mà tôi mong ước cho mọi trẻ em.”

Sau này, tôi đọc được một câu chuyện có điểm tương đồng với câu chuyện về Hillary và những người kém may mắn hơn bà trong một cuốn sách khác – Teaching Hope (được dịch sang tiếng Việt với tựa đề Người gieo Hy vọng). Erin Gruwell là một giáo viên hay dạy các lớp học sinh cá biệt. Cá biệt ở đây có nghĩa là các em quậy phá không chỉ ở trên lớp mà trong chính cuộc đời mình, một số có tiền án, một số mang vũ khí đến lớp, một số thường xuyên vào trại cải tạo. Đằng sau các em là những gia đình và cộng đồng hết sức phức tạp. Sau này, Erin đã khéo léo sử dụng phương pháp viết văn tự do để giúp các em học cách giãi bày về cuộc đời mình và chia sẻ nó với người khác. Erin thành công ngoài sức tưởng tượng, nhiều học sinh của chị học được cách kết nối với người khác và tự hàn gắn cuộc đời mình, một số quay lại giúp đỡ những người kém may mắn như mình. Họ gọi mình là những nhà văn tự do (freedom writer). Teaching Hope là cuốn sách Erin Gruwell và những nhà văn tự do kể lại những câu chuyện họ tiếp tục mang phương pháp viết văn tự do để giúp đỡ những học sinh tại các trường học, lớp học cá biệt.

Câu chuyện mà tôi muốn kể là như thế này. Một giáo viên kể lại câu chuyện anh/chị ấy đã khơi gợi để học sinh của mình kể ra những chuyện buồn trong cuộc đời mình như thế nào. Người giáo viên ấy đã quen với việc nghe những câu chuyện như vậy được chia sẻ trên lớp của mình và “thật sự không bao giờ nghĩ về nó cho đến khi… nhận được một lá thư từ một trong những học sinh ít nói… Cậu ấy tỏ ra bức xúc với cuộc thảo luận một chiều trong lớp. Có vẻ như cậu ấy thấy lạc lõng vì hiếm ai kể về những ông bố tốt, những gia đình trung lưu, những giá trị của tầng lớp trung lưu, và các vấn đề khác mà cậu ấy và một số em khác trong lớp biết rõ.” Người giáo viên này đã viết một bức thư cho cậu học trò của mình như sau:

“Nick thân mến!

Tôi không nghĩ rằng khi có những bạn nói rằng mẹ và cả nhà của mình đã phải vất vả như thế nào thì bạn đó xem việc có nhiều đứa trẻ được sinh ra ngoài giá thú và sống ở khu ổ chuột là “một thứ huân chương danh dự” như em nói trong thư của mình. Tôi chỉ nghĩ các bạn đang nói ra những điều mình biết. Tôi cũng giống em ở chỗ tôi lớn lên ở vùng ngoại ô với cả bố và mẹ của mình, bố tôi và tôi đã dành rất nhiều thời gian cho nhau, và tôi (cũng như em) thật sự không thể hiểu được nhiều điều mà những bạn sống trong những khu nhà công cộng kể ra.

Nhưng còn có một khía cạnh khác của câu chuyện. Nhiểu người chỉ trích trường công lập, nhưng một điều tốt của trường công là trẻ em thuộc mọi chủng tộc và tầng lớp xã hội được học chung một chỗ. Điều này có thể mang lại lợi ích cho tất cả những người liên quan. Em, tôi, và những người lớn lên ở vùng ngoại ô nên biết ơn bố mẹ mình hơn vì đã làm việc chăm chỉ để cho chúng ta một mái ấm bình yên và thoải mái, và những học sinh sống ở nhà công cộng có thể nghe câu chuyện của em và biết rằng vẫn còn hy vọng. Hy vọng rằng có một cuộc sống khác. Một cuộc sống trong đó những người bố người mẹ cùng nhau nuôi dạy con họ; một cuộc sống trong đó cảnh bắn súng nơi công cộng không phải là chuyện thường ngày; một cuộc sống trong đó điện, nước, lò sưởi, ti vi lúc nào cũng có; một cuộc sống trong đó không ai phải nhìn vào mắt con mình và nói rằng đã hết thứ để ăn.

…Vì vậy, thay vì phản đối các bạn kể ra câu chuyện của mình, em hãy lắng nghe chuyện của họ và chia sẻ chuyện của mình, và hãy nhớ rằng không có cuộc sống nào hoàn hảo, chỉ có cuộc sống, và nó là do em tạo ra.

Thân mến,
Người giáo viên hiểu thế nào là cuộc sống của em”

Vậy đó, nếu bạn không tự nhận dạng ra được giá trị của một cuộc đời lành lặn như Hillary, nếu bạn cũng không có một ai đó nói cho bạn biết điều mà người giáo viên trong câu chuyện kể trên nói với cậu học trò của mình, thì giờ đây tôi đang nói cho bạn biết:

Bạn không cần phải có một cuộc đời vỡ nát để có thể hiểu được những khổ đau của người khác. Nhiều khi bạn phải là một người ăn cơm có thịt thì mới biết day dứt trước những đứa trẻ ăn cơm với muối. Điều quan trọng là bạn có muốn hiểu hay không thôi. Nếu bạn có lòng, tất sẽ có lúc bạn hiểu.

Ngược lại, nếu bạn có một cuộc đời vỡ nát và nghĩ rằng những người sống một cuộc đời lành lặn sẽ không bao giờ hiểu mình, thì rất có thể bạn đã nhầm. Biết đâu, chính một trong số những người có một cuộc đời lành lặn kia lại là người duy nhất có thể sưởi ấm được cho những nỗi đau trong lòng bạn.

Nói tóm lại là, những người khác sẽ cần chính xác cái cuộc đời mà bạn đã, đang, và sẽ sống. Cuộc đời này cần bạn là chính xác con người mà bạn đã là, đang là, và sẽ là.

Một tháng mới đã sang bạn nhé…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s