Paris, nỗi kinh hoàng được báo trước

Tác giả: Adam Kirsch. Nguyễn Hồng Anh dịch từ “Paris, an atrocity foretold” trên POLITICO.

11/14/15, 4:44 AM CET

Hôm nay thủ đô của Pháp đã bị tấn công. Tất cả chúng ta là mục tiêu tiếp theo.

NEW YORK — Tin tức về những vụ tấn công khủng bố ở Paris bay tới New York vào lúc hoàng hôn, khi mọi người đang trên đường trở về nhà trên xe bus hoặc tàu điện ngầm, và bắt đầu tràn vào các quán bar và nhà hàng. Nhưng ngày nay sự lan truyền tin tức không còn mang tính cộng đồng nữa – chúng ta không còn phải tụ tập quanh một bảng tin điện tử ở Quảng trường Thời đại nữa, thậm chí cũng chẳng cần một chiếc TV đang mở kênh CNN, như nhiều người Mỹ còn nhớ mình đã làm vào ngày 11/9.

Ngày nay, từng người trong chúng ta biết đến những thảm họa trước tiên là từ điện thoại di động cá nhân. Cách tốt nhất để theo dõi các câu chuyện nóng là trên Twitter, nơi mà các nhà báo ở Mỹ tweet lại những cập nhật của các nhân chứng từ Paris. Trên Facebook, những người dân New York có bạn ở Paris check in để xem họ có được an toàn không.

Có sự tiếc thương, và kinh hoàng, và sợ hãi – chắc chắn chỉ là vấn đề thời gian trước khi những vụ tấn công khủng bố có tổ chức kiểu này xảy đến với New York và cả Washington nữa, như chúng đã từng làm rúng động Madrid và London, Mumbai và Paris. Một điều đã mất đi trong các vụ việc này – và đây chính là một phần của thảm kịch – là cảm giác bàng hoàng.

Nếu đã xuất hiện một nỗi kinh hoàng được báo trước, đó chính là các vụ thảm sát ở Paris, theo sau các vụ Charlie Hebdo và Hyper Cacher vào đầu năm nay.

Trên thực tế, có một dạng tam đoạn luận về khủng bố ở đây: một phong trào bắt đầu bằng việc nhằm vào người Do Thái và các nhà văn sẽ kết thúc bằng việc nhằm vào toàn bộ phương Tây. Những người đã xem nhẹ các vụ tấn công trước đây khi cho rằng nguyên nhân là do các chính sách của Israel hoặc sự khiêu khích của các họa sĩ vẽ hoạt hình giờ đây có thể nhận ra rằng khủng bố không phải là một phản ứng chỉ trích, mà là tấn công. Đa nguyên tôn giáo và tự do ngôn luận là những vinh quang của chủ nghĩa tự do, và bởi thế đó là những gì kẻ thù của chủ nghĩa tự do tấn công đầu tiên.

* * *

Tiếp đó, với quyết định nhằm vào một sân vận động bóng đá và một nhà hát, phe khủng bố đã thể hiện rõ ràng một lòng căm ghét thâm căn đối với các thú giải trí của phương Tây – cũng tương tự như những tên khủng bố đã làm nổ tung sàn nhảy Dolphinarium ở Tel Aviv năm 2001, và một câu lạc bộ ban đêm ở Bali vào năm kế tiếp. Về khía cạnh này, những vụ tấn công ở Paris dường như gây chấn động đặc biệt, bởi đối với người Mỹ, thủ đô nước Pháp đã từ lâu là đỉnh cao của vui thú hội hè – những vui thú của nền văn minh, của chủ nghĩa toàn cầu, của sự tao nhã. Paris, như Oscar Wilde đã nói, là thiên đường của người Mỹ, và đối với nhiều người Mỹ một vụ tấn công Paris chính là tấn công vào một vùng đất tâm linh và lý tưởng.

Đây không chỉ là vấn đề tình cảm, mà là một diễn giải chân thực về những ý định của phe khủng bố. Khi khủng bố tấn công vào những nơi hội hè như thế thay vì những căn cứ quân sự hay các sở cảnh sát, lý do một phần là cơ hội tấn công số đông nhưng nó cũng đồng thời gửi đi một thông điệp: những vui thú của chúng ta, chứ không chỉ là sức mạnh của chúng ta, khiến chúng cảm thấy khó chịu.

* * *

Còn quá sớm để nói nhóm nào đứng sau những vụ tấn công ở Paris, mặc dù một số tin ban đầu cho rằng những kẻ giết người nổi giận với chính sách của Pháp ở Syria. Đã có những gợi ý rằng phản ứng hợp lý trước những thảm sát này là Pháp và cả phương Tây cần từ chối người tị nạn Syria.

Nhưng đó sẽ chính xác là một bước lùi: bạo lực mà nước Pháp đã trải qua đêm nay chỉ là một phần nhỏ của những gì mà người dân Syria và Iraq đã phải chung sống suốt nhiều năm. Paris, hy vọng là, có thể tự bảo vệ mình trước những cuộc tấn công tương tự trong tương lai; Raqqa và Homs thì không thể, và những người bỏ chạy khỏi những nơi như thế không phải là kẻ thù của chúng ta mà là những nạn nhân đồng cảnh ngộ như chúng ta. Chính sách cấm hoặc hạn chế nhập cư của phương Tây đã để Iraq và Syria rơi vào tình trạng bạo lực gia tăng có những chi phí mà cả chúng ta và cả bọn họ phải gánh chịu.

Mười bốn năm trước, sau vụ tấn công 11/9, nước Pháp đã cùng toàn thế giới tuyên bố “Chúng ta đều là người Mỹ;” nếu bây giờ người Mỹ nói “Chúng ta đều là người Paris,” thì đó không chỉ là sự cảm thông hay đồng lòng, mà đơn giản là xác nhận một thực tế.

Những đêm như đêm nay cũng là tương lai của chúng ta.

Adam Kirsch là một nhà thơ và nhà phê bình sống ở thành phố New York.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s