Tag Archives: công việc

Trôi miên man về đâu một nhành hoa mới nở…

Tiêu đề chỉ mang tính minh họa, không liên quan đến bài viết.

Độ này trời hay mưa. Trong lúc lăn tăn giữa mấy đôi giày để đi những ngày mưa, tôi nhận ra là tôi có ký ức rất mơ hồ về mùa mưa năm ngoái. Hè năm ngoái mưa thế nào nhỉ? Năm ngoái tôi đâu có mất thời gian tần ngần trước mấy đôi giày đâu nhỉ? Năm ngoái tôi đi giày nào nhỉ? Những ngày mưa năm ngoái tôi đi giày nào nhỉ?

Cảm giác rất lâu rồi cuộc sống của tôi mới được ổn định đến độ tôi có thể so sánh năm hiện tại với năm trước. Dạo này gặp bạn bè tôi rất hay khoe là tôi đã thoát khỏi cái cảnh lúc nào cũng muốn bỏ việc. Thực tế là từ ngày ra trường tới giờ, hơn một chục năm, năm nào cuộc sống của tôi cũng có thay đổi về công việc.

Tôi biết nhiều người cũng luôn muốn nhảy việc, nhưng họ không nhảy. Đôi khi họ cũng muốn nhảy việc nhiều như tôi, hoặc không nhiều thì cũng một đôi lần. Nhưng nhảy việc nhiều cũng ngán như làm mãi một nơi vậy. Năm 30 tuổi, tôi bỏ việc và chán ngán tới mức chả buồn đi tìm việc, ai gọi gì thì làm, sống chết đói hơn một năm trời, cho tới khi một công việc từ trên trời rơi tòm xuống đầu trong lúc tôi cũng bắt đầu ớn cái cảnh phải vay mượn gia đình để sống. Tôi nhận công việc ấy đơn giản là vì tiền, thay vì cứ kén cá chọn canh như trước đây.

Cuộc đời thật khó lường. Cái công việc trên trời rơi xuống mà tôi cũng chẳng trông đợi gì ở nó ngẫu nhiên lại trở thành một công việc phù hợp với tôi, với lối sống hiện tại của tôi, và tới nay gần một năm rưỡi tôi vẫn muốn tiếp tục. Hồi mới nhận việc, tôi có nói với sếp, tui chưa làm ở đâu được tới hai năm cả, giờ nếu tui làm cho ông được tới hai năm là coi như lập được kỷ lục mới đó. Ông sếp gật gù, được để coi sao. Biết ổng hiền, tôi làm tới: ông ráng làm sếp cho tốt nha. Ổng cười ha hả. (Thật ra tôi chỉ tỏ vẻ nguy hiểm, còn sếp tôi mới “nguy hiểm” thật. Ổng chả chấp cái loại như tôi.)

Hiểu được mình thích gì với tôi rất chi là khó. Tôi biết nhiều người chỉ khịt mũi một cái là biết họ có thích hay là không. (Con mèo nhà tôi cũng vậy.) Tôi thì thích khám phá cái mới, nên khịt mũi một cái thì cái gì mới lạ tôi cũng thấy thích hết. Cơ chế của tôi không phải là khịt mũi, cơ chế của tôi là phải trải nghiệm rồi mới biết được.

Thật ra trước đây tôi không nghĩ được như vậy, tôi học được điều này là nhờ đọc các trang phân tích tính cách, ví dụ như thế này:

Like other NP types, ENFPs place high value on their personal experiences when it comes to discerning truth. Though not to the same extent as ESFPs, for ENFPs, “experiencing is believing.” Because of the high value they place on their personal experiences, ENFPs may feel they cannot fully know themselves until they have tried just about everything (contrast this with INJs, who feel they know whether they will like something without needing to experience it).

Nguồn: http://personalityjunkie.com/enfp/

Còn trẻ thì trải nghiệm nhiều thứ thì vui, nhưng cái rủi là nhiều khi trải nghiệm chỉ mang lại một kết luận là mình không thích một thứ gì đó, chứ cũng không nói được cho mình biết là mình thích gì. Không phải A có thể là B, có thể là C, mà cũng có thể là D. Nhưng B hay C hay D thì tôi không biết. Vậy nên ngoài việc ngẫm lại thật kỹ những trải nghiệm trước đây, tôi đành phải cậy nhờ vào dòng đời xô đẩy, kiên nhẫn với những trải nghiệm mới.

Công việc hiện tại của tôi, mà tôi nghĩ là có thể gắn bó, ít nhất là vài năm nếu có cơ hội, chẳng giống như những gì tôi đã từng thử hình dung về một công việc yêu thích. Hồi đầu tôi vẫn có cảm giác mình đang làm gì sai sai, rằng đây không phải lĩnh vực mình muốn cống hiến, không phải nhóm mình muốn target, và một ngày nào đó những cái thôi thúc thuở ban đầu kia cũng sẽ trỗi dậy và lôi tuột tôi sang một công việc khác.

Nhưng công việc này mang tới cho tôi một ích lợi mà tôi không có nhiều từ các công việc trước đây, đó là sự trưởng thành. Hồi mới ra trường đi làm tôi cảm thấy không làm chủ được công việc và nghĩ là do mình không được học hành bài bản tử tế. Rồi tôi đi học. Học rồi lại về đi làm thì tôi lại thấy mình loay hoay trong những mớ bòng bong của thế giới bên ngoài sách vở. Chỉ đến khi làm công việc này tôi mới dần dần học được một số kỹ năng cần thiết để làm việc, mà người ta vẫn gọi là kỹ năng mềm đó. Điều đó giúp tôi chủ động hơn trong công việc và không cảm thấy rối ren nữa. Tôi cũng học cách tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh thay vì thảy lên bàn sếp một cái đơn xin nghỉ việc khi thấy quá tải và stress.

Thôi thì cũng tạm biết thế. Mai này không phải tự xin nghỉ mà bị sếp tống cổ đi thì lại từ từ tính tiếp. Ít ra từ giờ cũng bắt đầu hiểu rõ hơn một công việc như thế nào thì phù hợp với mình, hy vọng không còn trở lại những ngày tháng cứ lồng lộn lao vào những công việc đầy mệt mỏi và nhiều áp lực.

Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ…

Viết lách, những sự bất lực, và cuộc đời vô thường

Sau gần mười năm theo đuổi cái nghề tôi vẫn gọi đùa là “cứu thế giới”, tôi giờ đây đã quyết định trở thành một người viết. Đơn giản là vì đây là công việc mà tôi muốn làm nhất ở thời điểm hiện tại. Tôi cảm thấy có nhiều điều muốn viết, và tôi thấy tay mình đang viết. Như đã kể ở một post trước, tôi nửa đùa nửa thật với một số bạn bè là tôi muốn làm nhà văn. Cũng như đã chia sẻ trong post đó, trở thành nhà gì với tôi không quan trọng, tôi chỉ đơn giản là muốn làm một người viết. Có ai sẽ trả tiền cho những gì tôi viết hay không? Không quan trọng, vì tôi có thể tự trả tiền cho chính mình. Có bao nhiêu người sẽ đọc, chưa nói là sẽ thích, những gì mà tôi viết ra? Điều này nằm ngoài tầm kiểm soát của tôi.

Tôi đã quá cái tuổi ngây thơ tin rằng chỉ cần theo đuổi đam mê là thành công hay hạnh phúc sẽ đến. Thành công với tôi từ lâu đã chẳng là điều gì quan trọng. Nhưng hạnh phúc thì có. Viết có làm cho tôi hạnh phúc không? Có, bởi vậy mà tôi viết. Viết có làm cho tôi hạnh phúc mãi mãi, hạnh phúc tuyệt đối, không bao giờ còn biết đến buồn khổ nữa không? Chắc chắn là không. Đôi khi cũng chính vì những buồn khổ mà tôi phải viết, viết để giải thoát cho chính mình. Viết đã rất nhiều lần là cứu cánh của cuộc đời tôi. Nhưng tôi cũng hiểu là điều đó không có nghĩa là nó sẽ cứu được tôi mãi.

Khi bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc viết lách, tôi đã ý thức được rất rõ ràng rằng, với tính cách của tôi rất có thể một ngày nào đó tôi sẽ lại muốn dẹp bỏ tất cả cái sự viết lách này đi, khi mà viết lách lại một lần nữa – như nó đã từng – là không đủ đối với tôi. Nhưng kể cả cái ngày ấy có đến thật thì hôm nay tôi vẫn muốn vắt kiệt mình ra để mà viết. Những gì tôi đã nhận được từ cuộc đời, tôi muốn trả lại bằng việc viết lách. Để rồi nếu cái ngày kia có đến thật, tôi sẽ sẵn sàng một lần nữa – như tôi đã từng làm – lắng nghe trái tim mình để dẹp bỏ viết lách mà đi làm việc khác. Tôi chính là con tàu luôn luôn kiếm tìm, luôn luôn từ bỏ mà Lưu Quang Vũ đã mô tả trong thơ của ông. Cuộc đời luôn biến động, tại sao tôi lại phải bất biến?

Hôm qua cuộc sống ném cho tôi một quả bóng mang tên bất lực. Đây không phải lần đầu tiên chúng tôi chơi trò này, nhưng cuộc sống luôn rình những lúc tôi sơ hở để ném quả bóng ấy về phía tôi. Lần nào cũng là một thử thách thực sự chứ tôi chưa bao giờ đã có thể điệu nghệ bắt gọn quả bóng ấy mà kiêu hãnh ném trả nó lại cho cuộc sống. Thông thường, khi cuộc đời bất ngờ làm vậy với ta, ta luống cuống đón lấy quả bóng đó để rồi chẳng biết phải làm gì với nó. Nó là một thứ bất tử, không gì tiêu diệt được. Bạn có ném trả nó lại cho cuộc đời thì một ngày nào đó, rình lúc bạn sơ hở, cuộc đời sẽ lại ném cho bạn quả bóng ấy với một cái nhìn thách thức đôi khi rất ác độc.

Nhưng tốt hơn cả là vẫn phải ném trả nó lại cho cuộc đời. Tệ nhất là bạn cứ giữ lấy quả bóng ấy, không biết phải làm sao để tiêu diệt nó, không biết phải ném nó đi đâu. Ném đi đâu cũng được, nhưng quan trọng là bạn phải học cách ném nó đi! Bởi đây là một trò chơi mà cuộc đời sẽ không bao giờ từ bỏ, nó chỉ ngừng lại khi chính bạn từ bỏ cuộc đời. Nhiều người đã học lấy những cách khác nhau để chơi cái trò chơi rất khó chịu này. Chẳng ai có thể trở thành một người chơi giỏi cả. Nhưng nhiều người thì luôn luôn thắng cuộc. Một lần tôi đã suýt thua.

Khi tôi viết là rất có thể một ngày nào đó tôi sẽ muốn từ bỏ việc viết lách là tôi đang nghĩ đến sự bất lực của một người viết. Xét cho cùng, tôi vẫn là một người muốn cứu thế giới. Tôi đã từng làm nhiều việc khác nhau để cố gắng làm cho cuộc sống này trở nên tốt đẹp hơn, hay nói như những người bi quan, là để làm cho nó bớt xấu xí đi. Tôi đã từng xuống đường khi tôi thấy là mình cần phải xuống đường. Tôi đã từng một mình leo qua những ngọn đồi, mất hàng tiếng đồng hồ, để tới một bản người H’mong mà tôi chưa tới bao giờ chỉ để có thể trao đổi trực tiếp với người dân bản về một chương trình đào tạo mà cơ quan tôi khi ấy đang tuyển sinh, thay vì chỉ gửi cho họ những tờ công văn. Tôi đã từng ngủ trên một chiếc võng bên chiếc cửa bếp trong nhà của người Mã Liềng để đêm đến thì rét run còn sáng ra thì người đau ê ẩm, trong một lần đến tìm hiểu về lịch sử của cái làng người Mã Liềng ấy xem tại sao giờ đây cuộc sống của họ lại khốn cùng đến như thế. Tôi đã có thể chọn cách quay về văn phòng vào buổi tối và trở lại vào buổi sáng, nhưng tôi đã chọn cách ngủ lại ở cái nơi mà tôi biết là chẳng có gì đáng kể ấy.

Giờ đây, tôi chọn viết lách là bởi tôi nhận thấy mình đã bắt đầu chửi thề khi làm công việc phân tích chính sách. Nó làm cho tôi mệt mỏi. Nó làm cho quả bóng bất lực của tôi to hơn và khó ném đi hơn. Nhiều bạn bè tôi vẫn đang lao theo con đường ấy, không phải vì họ thích thú gì – họ cũng chửi thề như tôi. Tôi vẫn rất trân trọng những người bạn đó, những công việc đó. Chỉ là nó quá sức của tôi. Không phải về mặt chuyên môn mà về mặt tinh thần. Tôi đã đuối sức. Tôi cần một công việc nào đó đem lại cho tôi nhiều động viên hơn để mà tiếp tục tìm cách làm gì đó cho đời.

Nhưng như tôi đã nói ở trên, tôi nghĩ rằng một ngày nào đó tôi sẽ lại cảm thấy bất lực – sự bất lực của một người viết. Tôi có theo dõi một bạn nhà báo. Bạn ấy viết nhiều câu rất ám ảnh. Nhiều người thích đọc bạn ấy. Có người bảo cứ nhìn thấy tên bạn ấy là họ nhấn vào để đọc bài. Nhưng mấy bài gần đây của bạn ấy, tôi nhìn thấy một sự bất lực đang đầy dần lên trong câu chữ. Và tôi tin là từ trước đến giờ rất nhiều người thích đọc bạn ấy là bởi họ cảm thấy được chia sẻ về những nỗi bất lực của chính họ trước cuộc đời. Bởi vì thực ra bất kể là bạn làm nghề gì, bạn viết hay không viết, đôi khi bạn cũng sẽ cảm thấy rất bất lực trước cuộc đời.

Chừng nào còn có thể, tôi không muốn viết ra những gì u ám. Ngày hôm nay tôi viết về sự bất lực không phải để nói rằng tôi đang cảm thấy bất lực hay một ngày nào đó tôi sẽ cảm thấy bất lực. Tôi đã viết ra rất nhiều thứ, cùng với cả nước mắt, để chiến đấu với quả bóng bất lực mà cuộc đời đã ném về phía tôi ngày hôm qua. Giờ đây tôi đang ngồi đối diện với nó, nhìn thẳng vào nó, và chuẩn bị ném trả nó lại cho cuộc đời. Tôi viết về nó ở tư thế mặt đối mặt. Xét cho cùng, từ xưa đến giờ tôi cũng chưa bao giờ thua trong trò chơi này, dù một lần đã suýt thua.

Cuộc đời này đẹp thế mà cũng buồn đến thế – như lời của một người bạn nói với tôi từ rất lâu rồi, chẳng biết có phải trích dẫn của ai không.

Thực ra, cuộc đời là rất vô thường.

Hà Nội, một ngày mà nửa sau của năm 2015 vừa mới bắt đầu.