Tag Archives: mưa

Tôi nhìn mưa

Một lúc nào đó giữa chừng câu chuyện, tôi đã nhìn rõ mưa. Nghĩa là khi ấy mưa xuống mau hơn, như tạo thành một lớp màn mỏng hẳn hoi, chứ không phải chỉ lắc rắc vài hạt như trước đó. Mưa như thế là đủ để người ta phải đứng dậy kiếm một chỗ nào khác có mái che, nhưng tôi cứ ngây người ra nhìn chăm chăm vào màn mưa mỏng ấy, như thể chưa bao giờ được nhìn thấy một thứ gì như thế. Vả lại, tôi đang mặc chiếc áo khoác làm bằng vải không thấm nước nên cũng không cảm thấy khó chịu. Tôi nhìn sang người đang nói chuyện với mình. Anh ta đang mặc một chiếc áo khoác mỏng màu ghi sáng. Chiếc áo ấy làm bằng một thứ vải sẽ ướt nước mưa, nhưng anh ta cũng không có vẻ gì là muốn đứng dậy rời đi chỗ khác. Lúc ấy anh ta vẫn tiếp tục nói hay cả hai chúng tôi cùng bất chợt im lặng, tôi cũng không còn nhớ, bởi giờ đây trong ký ức của tôi chỉ có mỗi tôi đang ngồi ngắm cái màn mưa ấy.

***

Tôi ngồi trong góc một quán ăn nhỏ ở cuối phố, đọc sách, và đợi anh. Như thường lệ, anh tới muộn so với giờ hẹn. Tôi chưa bao giờ cảm thấy phiền lòng vì chuyện ấy. Mấy đứa bạn gái của tôi mà biết được, thể nào chúng nó cũng sẽ rất không hài lòng chuyện tôi không hề thấy phiền lòng khi chưa một lần nào anh tới đúng giờ trong các cuộc hẹn với tôi. Anh không bao giờ kiếm cớ biện bạch, dù luôn nói xin lỗi vì đã đến muộn. Tôi cũng chẳng bao giờ căn vặn, chẳng bao giờ trách cứ nửa lời. Tôi thậm chí còn chẳng nhắn tin hay gọi điện nói rằng tôi đã tới. Tôi vẫn luôn đến đúng giờ, mang theo một quyển sách để đọc trong lúc ngồi chờ. Không bao giờ thấy sốt ruột. Không bao giờ thấy lo lắng. Như thể việc anh chắc chắn sẽ tới và chắc chắn sẽ tới muộn là những điều hiển nhiên nhất trên đời.

Anh tới, muộn, và xin lỗi vì đã tới muộn. Trời mưa nhưng anh không nghĩ là có thể ướt áo nhiều đến thế. Tóc anh ướt. Bàn tay anh lạnh. Mấy món chúng tôi định gọi thì đã hết, nhưng mấy món mà cuối cùng chúng tôi chọn cũng không tồi. Anh bảo quán ăn này thường quá, lần sau anh sẽ chọn một quán khác. Anh hỏi lần trước chúng mình gặp nhau là khi nào nhỉ, là tuần trước à, sao cứ như vừa mới hôm qua, thời gian trôi đi như một cái chớp mắt.

Thời gian trôi đi như một cái chớp mắt.

***

Tôi quyết định sẽ ăn tối ở ngoài những ngày làm việc trong tuần. Nghĩa là năm ngày một tuần. Không phải là tôi ngại nấu nướng, nhưng tôi muốn giảm bớt thời gian một mình đối diện với bốn bức tường mỗi tối. Tôi đã ở thành phố này được sáu tháng, công việc mới đã quen, nhưng chẳng có bạn bè hay họ hàng thân thích. Tôi cũng chủ động sống thu mình lại, không tham gia hội nhóm nào, cũng từ chối hầu hết các buổi tụ tập mà một số đồng nghiệp đã có nhã ý rủ rê. Tôi cũng chẳng thiết đi xem phim hay tới các buổi triển lãm. Hàng ngày đi làm về tôi chỉ quanh quẩn ở nhà, đọc sách, chăm mấy chậu cây. Thỉnh thoảng vào cuối tuần tôi xỏ giày đi bộ một mình dọc theo con sông vắt ngang thành phố.

Tôi quyết định sẽ ăn tối ở ngoài cũng bởi tôi đã phát hiện ra một quán ăn trên đường đi làm về mà tôi rất ưng ý. Đồ ăn ngon. Chủ quán và nhân viên thân thiện nhưng không quá tọc mạch. Không quá đông cũng không quá vắng. Không quá rộng cũng không quá hẹp. Đi làm về tôi rẽ thẳng vào đó, kiếm một chỗ sát cửa sổ ở trên tầng hai, nhâm nhi một cốc trà trong khi lướt web trên điện thoại, rồi mới gọi cho mình bữa tối.

Tôi không đợi ai ở đó.

***

Thời gian vẫn trôi đi như một cái chớp mắt. Tôi vẫn ở thành phố đó, vẫn làm công việc đó, và vẫn ngày ngày ăn tối một mình ở cái quán ăn đó. Tính ra đã gần sáu năm. Số bạn bè bằng đúng nửa con số ấy. Duy nhất một cuộc hẹn hò. Chính là cái cuộc hẹn mà tôi đã ngây người ra ngắm nhìn màn mưa bất chợt buông xuống. Sau buổi hẹn đó, tôi không gặp lại chàng trai mặc áo màu ghi sáng ấy nữa nhưng tôi lại nhớ rất rõ cái màn mưa màu xám đã phủ xuống những gì trước mắt tôi khi ấy.

Màn mưa ấy đã giúp tôi thoát khỏi thực tại trong chốc lát hay chính cái chốc lát ấy mới là thực tại của cuộc sống mà tôi sống, tôi cũng không biết nữa. Nhưng kể từ ngày đó, tôi rất hay nhìn mưa. Tôi nhìn mưa từ cửa sổ nhà mình, từ cửa sổ văn phòng, từ cửa sổ xe buýt, từ cửa sổ của cái quán ăn quen thuộc. Tôi nhìn mưa buổi sáng, mưa buổi trưa, mưa buổi chiều, và cả mưa khi đêm tối. Tôi nhìn mưa mùa xuân, mưa mùa hè, mưa mùa thu, và mưa mùa đông. Tôi nhìn mưa bóng mây, mưa dầm dề, và mưa với những cơn gió lốc.

Thoảng cũng có lúc tôi nghĩ giá như mình có thể ngồi trong mưa mà đợi ai đó, nhưng phần lớn thời gian tôi chẳng nghĩ gì những khi tôi nhìn mưa.

Truyện ngắn © 2016 Nguyễn Hồng Anh

Độc thân. Mưa. Thì làm gì? (3)

Có thể hãy nên dành một ngày mưa không biết làm gì để suy nghĩ nghiêm túc về sự cô độc của loài người.

Chiều tối qua Hà Nội mưa to lúc tôi định ra khỏi nhà, nên tôi lại đổi kế hoạch mà nằm nhà ăn tối một mình. Nhưng không phải vì thế mà tôi nghĩ đến chuyện viết bài này. Từ vài bữa trước khi đọc bài báo “10 Surprising Facts About Loneliness” tôi đã nghĩ đến chuyện viết phần thứ ba cho series này, có điều lười chưa viết, và cũng chưa có ý gì hay để bắt đầu viết. Tối qua tôi vẫn chỉ biết nằm nghe Shayne Ward mãi sau khi vô tình nghe nhạc của bạn này đúng lúc trời mưa và phải viết thư cho một người bạn chỉ để bảo một câu rằng, sao bạn Shayne Ward hát hay thế mà giờ tớ mới biết nhỉ. Bạn hỏi, ai vừa giới thiệu Shayne Ward cho bạn à. Đâu, lúc chiều tớ đang lang thang nghe nhiều thứ thì gặp bạn Shayne này.

Lúc một rưỡi sáng con mèo gọi tôi dậy cho nó ăn vì tôi đã lười biếng ngủ luôn trên sofa trong phòng khách thay vì cho con mèo ra ban công rồi chui vào phòng ngủ để tránh bị nó làm phiền vào giữa đêm và sáng sớm. Cho mèo ăn xong tôi mới làm việc đó. Nhưng tự dưng chả ngủ lại được. Rồi chẳng hiểu vì sao lại nhớ tới một chuyện cũ làm tôi nghĩ đến việc viết bài này, thế là nhỏm dậy, bật đèn sáng, viết.

Chuyện cũ ấy xảy ra hồi tôi còn hay lui tới công tác tại một cộng đồng người Thái ở miền Tây Nghệ An. Tôi khi ấy đã trở nên thân thiết với cộng đồng tới mức có thể vào bất cứ nhà nào xin một bát cơm cũng không phải ngần ngại gì. (Dĩ nhiên, không ai lại đi chọn những nhà quá nghèo và những nhà mà mình chưa lui tới bao giờ.) Thường thì tôi sẽ phải tự lo thu xếp chuyện ăn uống của mình, có ăn nhờ nhà ai cũng phải tự mình mua đồ mang đến góp nấu và ăn chung với chủ nhà, hoặc phải gửi tiền, chứ không đi ăn không của những người khó khăn hơn mình rất nhiều. Nhưng bạn biết đấy, khi đã thực sự thân thiết thì nhiều khi cũng không phải quá nguyên tắc những chuyện như thế.

Hôm ấy là tầm buổi trưa, giờ nghĩ lại chẳng hiểu sao tôi lại bơ vơ vào bữa trưa ấy. Có lẽ là do có thay đổi đột xuất trong lịch làm việc cá nhân. Tôi đi từ một bản ở xa ra tới một bản ở gần trung tâm xã và quyết định tạt vào một nhà cũng quen quen ở bản này. Mà có lẽ khi ấy ban đầu tôi vào là có việc gì thật, chứ không phải chủ động để xin bát cơm. Và hình như vì là buổi trưa, chị chủ nhà hỏi tôi đã ăn gì chưa. Chắc là tôi đã trả lời là em chưa ăn gì, nếu gia đình có cơm cho em thì cho em ăn cùng với. Khi ấy gia đình đã ăn cơm trưa rồi, nhưng chị chủ nhà bảo để chị dọn cơm cho, ăn đi đừng ngại. Thế là tôi gật đầu.

Người Thái ăn rất đàng hoàng. Một người ăn cũng phải dọn mâm bát đầy đủ, chứ không phải như dân thành thị ngày nay ăn một mình có thể một mình ôm một tô ngồi bất cứ đâu cũng được. Nên là chị chủ nhà dọn cho tôi một mâm đàng hoàng. Ngoài chén bát và những đĩa đồ ăn cho tôi, tôi thấy trên mâm còn một chiếc bát và một đôi đũa nữa. Tôi thắc mắc. Chị bảo là để em ăn cho đỡ buồn. Chị giải thích là người Thái làm gì cũng phải có đôi, để thêm một chiếc bát không, một đôi đũa trống như thế để không phải ăn một mình. Quả thực là tôi nhớ đại khái vậy, dù giờ nghĩ lại cảm thấy không đúng lắm, vì tôi đã lang thang ở cộng đồng đấy suốt, cũng đã từng thấy những người Thái ăn một mình rồi chứ nhỉ, sao tôi chưa bao giờ thấy họ để bát đũa không bên cạnh. Thôi thì cứ biết đại khái ký ức của tôi là như thế. Là tôi cảm kích cái ý nghĩ và hành động và lời giải thích ấy của chị chủ nhà nên cứ nhớ mãi, dù có thể câu chuyện nhỏ này chưa bao giờ có dịp kể cho ai nghe.

Thật ra thì người Việt mình vốn cũng ăn uống rất đàng hoàng, vì ở nhà tôi cũng được mẹ dạy cho nhiều thứ nho nhỏ mà cũng quan trọng phết quanh chuyện ăn uống, ví dụ như để phần cơm cho người về muộn như thế nào. Chỉ những khi ở một mình nhiều khi tôi mới giản lược chuyện ăn uống xuống thành việc ôm một tô ngồi ăn ở một đâu đó không phải là bàn ăn, như là ở ghế sofa hay tại bàn học/làm việc và dán mặt vào máy tính hay TV. Nhưng nhiều khi khác tôi vẫn có ý thức về chuyện ăn uống phải đàng hoàng, một mình cũng phải bày cho đủ chén bát ra bàn, ăn có thể nhìn ra ngoài cửa sổ, nhưng không xem cái gì cả.

Dân Mỹ cũng tương tự. Nếu sống một gia đình với nhau thì thường trong nhà sẽ có một cái bàn ăn tử tế. Sống độc thân thì tùy, có người ăn là phải ngồi bàn ăn đàng hoàng mới ăn được nhưng cũng có những người có thể ngồi ăn một chỗ khác không phải là bàn ăn cũng không sao, như tôi kể về tôi ở đoạn trên. Còn chuyện ăn một mình mà đặt thêm một chiếc bát không, một đôi đũa trống cho “có đôi”, không phải ăn một mình thì cả đời tôi đến giờ mới có duy nhất một lần trải nghiệm như vậy.

Thật ra trong văn hóa của người Việt cũng có những điều tương tự, nhưng có lẽ là đang bị mất dần đi, chẳng biết sau này có ai để ý đến nữa không. Tôi nhận ra điều ấy khi có một lần em gái tôi tới chơi với tôi ở Mỹ đã mua tặng tôi hai cái bát Nhật làm quà. Hai cái bát cọc cạch. Nghĩa là không phải cùng một đôi. Dù chiếc nào cũng đẹp, chiếc nào tôi cũng thích. Tôi đã bảo nó sao mua quà buồn cười thế, tặng bát thì phải tặng một đôi chứ sao lại tặng cọc cạch thế này. Thật ra tôi cũng không biết vì sao tôi lại nghĩ thế và nói thế, vì tôi cũng không phải là người hay để ý những chuyện quà cáp phải mua ra làm sao. Tôi chỉ có thể đoán là vì tôi vẫn quen được nhìn thấy những thứ như vậy đi thành đôi, thành bộ nên tự dưng thấy chúng đi một mình thì tôi thấy lạ. Chứ nếu là một cái cốc uống nước (mug) thì chắc tôi cũng chẳng ý kiến gì, vì tôi cũng thích cốc đẹp nên hay đi mua lẻ tẻ chứ không mua theo đôi theo bộ.

Một lần khác tôi được tặng một đôi tách-đĩa cô độc. Chính xác ra nó là một cái cốc uống cà phê truyền thống của người Armenia, nhưng nhỏ như cái tách uống trà của người Việt mình, và có một cái đĩa đi kèm. Lần ấy cô bạn người Armenia của tôi về nước chơi và có hỏi tôi có thích quà gì từ Armenia không. Tôi vẫn hay thấy bạn ấy và một người bạn Armenia khác uống cà phê trong chiếc tách ấy, đẹp, nên tôi đã nói là tôi cũng muốn có một cái. Khi bạn ấy tặng tôi chiếc tách và chiếc đĩa đi kèm như vậy, tôi cũng có cảm giác kỳ cục như khi nhận được hai chiếc bát đẹp mà cọc cạch mà em gái tôi mua cho vậy. Vì tôi không quen nhìn một đôi tách-đĩa cô độc như thế. Dĩ nhiên tôi đã chỉ nhận và cảm ơn chứ không nói gì khác.

Đã từ lâu tôi đã nhận ra là con người ngày càng trở nên cô đơn và cô độc hơn trong các xã hội hiện đại và hậu hiện đại. (Theo Dictionary.com thì solitude (cô độc) có nguồn gốc từ sōlitūdō trong tiếng Latinh và đã xuất hiện từ thế kỷ thứ 14.) Nói như vậy không phải là để phán xét, bởi đó là những bước đi của lịch sử, nhiều khi cảm giác như một cơn lốc của số phận loài người, không thể tránh được. Đôi lúc nghĩ cực đoan, tôi lại cho rằng đỉnh cao của văn minh nhân loại đã lùi xa lắm rồi, chỉ còn lại ít tàn tích mà thôi, ấy là nền văn minh nông nghiệp, khi con người gắn bó với thiên nhiên nhiều hơn, với nhau nhiều hơn, và với chính mình nhiều hơn. Thật ra, nền văn minh nào cũng có những vướng mắc của nó. Đời sống kiểu làng xã cũng nhiều điều gò bó, tàn nhẫn, và bất ổn.

Vả lại, chính sự dư thừa thực phẩm từ các nền văn minh nông nghiệp (và sự trao đổi hàng hóa) đã dẫn tới sự phát triển của các đô thị và theo đó là lối sống thành thị của những tầng lớp không còn là nông dân nữa bởi họ (hay là chính chúng ta, người viết bài này và những người đọc bài này) không cần phải tự làm ra thực phẩm để ăn mà thay vào đó có thể nghiên cứu khoa học, buôn bán, và làm thơ. Rồi xã hội loài người cứ dần dần diễn tiến tiếp như chúng ta về cơ bản vẫn biết.

Sự cô độc và sự cô đơn đã từ lâu trở thành một phần của cuộc sống bình thường. Bài “10 sự thật đáng ngạc nhiên về sự cô đơn” mà tôi nhắc ở đầu bài viết này đại ý tôi dịch tóm tắt thế này (trong ngoặc vuông là chú thích hoặc bình luận của tôi):

  1. Sự cô đơn không phụ thuộc vào việc bạn có bao nhiêu bạn bè và các mối quan hệ, mà nó phụ thuộc vào chất lượng của các mối quan hệ ấy theo cảm nhận của bạn.
  2. Hơn 60% những người cô đơn là những người có gia đình. [Chắc là theo một khảo sát của Tây về một xã hội Tây.]
  3. Sự cô đơn tiêu cực hóa cách chúng ta nhìn nhận về các mối quan hệ của mình.
  4. Sự cô đơn có thể lây lan qua các mạng xã hội.
  5. Sự cô đơn làm cơ thể chúng ta cảm thấy thực sự lạnh hơn. [Vậy hãy nghe lời khuyên của tôi trong hai bài trước thuộc cùng series này, kiếm cái gì đó ấm nóng theo nghĩa đen mà lấp vào những ngày mưa lạnh – cái gì đó là cái gì thì tùy vào hiểu biết và năng lực của bạn :D.]
  6. Sự cô đơn làm cơ thể chúng ta phản ứng như khi bị tấn công (tăng huyết áp và cholesterol, tăng stress…)
  7. Tình trạng cô đơn kéo dài sẽ tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch.
  8. Sự cô đơn làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể.
  9. Sinh viên năm nhất mà cảm thấy cô đơn thường đáp ứng kém hơn với các mũi tiêm phòng cúm. [Các năm sau sẽ quen dần với sự cô đơn, sức đề kháng sẽ tốt hơn lol.]
  10. Sự cô đơn cũng nguy hiểm như là hút thuốc lá.

Chà nghe cũng ảm đạm thật đấy. Thành thực xin lỗi bạn đọc nếu làm bạn buồn hơn hay lo lắng hơn.  Nhưng có chuyên gia bảo là để đối phó với nỗi cô đơn cần có ý thức về nó và chấp nhận nó. Một số hướng dẫn khác có thể đọc ở đây. Và xin tiết lộ với bạn là sự cô độc cũng có những giá trị nhất định của nó.

Những bài sau của tôi trong series này nói riêng và trên blog nói chung hy vọng sẽ sáng sủa hơn, vì tôi có nhận được các comment từ người thân, bạn bè nói rằng blog này viết được nhưng buồn quá. Nhưng quả thực cũng như nhiều độc giả của blog này, tôi cũng phải loay hoay với sự cô độc của chính mình, nên mới nảy ra trò viết series này (hay là viết chính cái blog này). Chúng ta cùng cố gắng vậy :P.

Nếu nghe Shayne Ward không làm bạn vui hơn, bạn có thể thử với Bruno Mars hoặc Jason Mraz xem sao. 🙂